خلوتی با ملا احمد نراقی
فصل - صبر و شکیبایی
باب چهارم
❧
هوَ الحَبیببه نام آن‌که جان را فکرت آموخت
❧❦
۱
ضد صفت «جزع»، «صبر» است و آن عبارت است از ثبات نفس و اطمینان آن، و مضطرب نگشتن آن در بلایا و مصائب، و مقاومت کردن با حوادث و شداید، به نحوی که سینه او تنگ نشود و خاطر او پریشان نگردد و گشادگی و طمأنینه که پیش از حدوث آن واقعه است زوال نپذیرد پس زبان خود را از شکایت نگاهدارد و اعضای خود را از حرکات ناهنجار محافظت کند و این صبر در شداید است که ضد آن جزع است.
۲
و از برای صبر، اقسام دیگر نیز هست مثل: صبر در معارک و جنگها که از افراد شجاعت است و صبر در حال غضب، که حلم است و صبر در مشقت طاعت و عبادت.
۳
و صبر بر مقتضیات شهوت و صبر بر زهد در دنیا، و غیر اینها.
۴
و از این ظاهر می گردد که اکثر اخلاق، داخل صبر است.
صفحهٔ ۱ از ۵