خلوتی با نظامی عروضی
بخش ۶ - فصل - در قوای جانوران
دیباچه
❧
هوَ الحَبیببه نام آن‌که جان را فکرت آموخت
❧❦
۱
اما چون این عالم کمال یافت و اثر آباء عالم علوی در اُمَّهات عالم سفلی تأثیر کرد و نوبت به فرجهٔ هوا و آتش رسید فرزند لطیف‌تر آمد و ظهور عالم حیوان بود.
۲
و آن قوّت‌ها که نبات داشت با خود آورد و دو قوّت او را در افزود یکی قوّت اندر یافت که او را مُدرِکه خوانند که حیوان چیزها را بدو اندر یابد و دوم قوّت جنباننده که به تأیید او حیوان بجنبد و بدانچه ملائم اوست میل کند و از آنچه منافر اوست بگریزد و او را قوّت محرّکه خوانند.
۳
اما قوّت مُدرِکه منشعب شود به دَه شاخ: پنج را ازو حواس ظاهر خوانند و پنج را ازو حواس باطن.
۴
حواس ظاهر چون لمس و ذوق و بصر و سمع و شمّ.
صفحهٔ ۱ از ۳