→ تذکرهٔ تحفهٔ سامیسام میرزا صفوی
سام میرزا صفوی
صحیفهٔ پنجم در ذکر شعرا
از فهرست کتاب، به شعر دلخواهت برو.
۴۲۳- فتحی قزوینیبه بیاعی مشغولی داشت و گاه گاهی شعر میگفت این مطلع از اوست :←۴۲۴- مولانا معروفاز شعرای تبریز است و میگویند غلام بوده این مطلع از اوست :←۴۲۵- مولانا قانعی قزوینیبه حکاکی مبادرت میکند و گاهی بگفتن اشعار زبان می گشاید این مطلع از اوست :←۴۲۶- مولانا مدامی اصفهانیدر اوایل جوانی ترک وطن کرده در خدمت بعضی حضرات بود بعد از آنکه لیاقت نوکریش نماند شاعر شد و بشروان افتاد میگویند که در آنجا در جنگ سیاه بورک کشته شد این مطلع از اوست :←۴۲۷- مولانا زینی گیلانیاز شعرای شهر لاهیجانست این مطلع از اوست :←۴۲۸- مولانا بزمی قزوینیبکفشدوزی اوقات صرف میکند این دو مطلع از اوست :←۴۲۹- مولانا شهی شیرازیمولویتی دارد اما نه چنانکه بکار آید این مطلع از اوست :←۴۳۰- مولانا جدیدی قزوینیدر شهر تبریز بخرده فروشی اوقات میگذراند این مطلع از اوست :←۴۳۱- مولانا زایلیاز سبزوار بوده و در هرات بصنعت آهنگری قیام مینمود این مطلع از اوست :←۴۳۲- مولانا عشقی درگزینیبمکتب داری روزگار میگذرانید شهرانگیزی جهت شهر تبریز گفته این بیت از آنجاست :←۴۳۳- مولانا جنونی گیلانیدیوانه وش و سودایی مزاج مردی است و از خوردن افیون بسیار از دایره ی انسانیت بیرون رفته این مطلع از اوست :←۴۳۴- مولانا ندایی یزدیبشرف طواف بیت الله الحرام مشرف شده در شعر هم طبعش بد نیست روضه الشهداء را نظم کرده . این مطلع از اوست :←۴۳۵- مولانا حسبی اصفهانیاز جمله نوادر دوران و اعجوبه زمان بود و در انشاء از زبان وحوش و طیور چیزهای عجیب و غریب نوشته و در شعر هم طبعش در جد و هزل بسیار خوبست . این سه مطلع از اوست :←۴۳۴- وفایی اردبیلیاز شعرایی است که نو پیدا شده این مطلع از اوست :←۴۳۶- کلیمی گیلانیهمگی اوقات به ترقی خط و انشاء همت میگمارد در بعضی اقسام حکمت وقوفی دارد این مطلع از اوست :←۴۳۷- مولانا کشوری رودباریاز رودبار قزوین است خط نسخ و تعلیق را طوری مینویسد و شعر بسیار گفته بهترین اشعارش این مطلع است :←۴۳۸- قبولی یزدیاز جمله شعرای یزدانست این مطلع از اوست :←۴۳۹- روحی سمرقندیبه قطعه گویی مشهور است و در زمان حکومت ازبکیه او را رونقی تمام روی نموده این قطعه از اوست :←۴۴۰- مولانا زندی بغدادیمردی بی تعین و هرزه گرد بود و گاهی بگفتن شعر زبان میگشود، این مطلع از اوست :←۴۴۱- مولانا کحلی شیرازیدر کحالی بی بدل عالم بود، این مطلع از اوست :←۴۴۲- مولانا ساغری کاشانیبر مالی اشتغال داشت و بشاعری نیز گاهی میل مینمود و یک مثنوی در تعریف بنگ گفته این مطلع از اوست :←۴۴۳- مولانا فنایی صفاهانیدر علم سیاق وقوفی تمام دارد و گاهی شعر از او سر میزند، این مطلع از اوست :←۴۴۴- نشاطی شوشتریترک وطن کرده نزدیکی از امرای ازبکیه می بود این مطلع قصیده در نعت از اوست :←۴۴۵- شیخی کرمانیدر نقاشی بی بدل بود و در ملایی مکمل این مطلع از اوست :←۴۴۶- سلیمی فیروز کوهیاز فیروز کوه عراق و در مداحی طاق است این مطلع از اوست :←۴۴۷- مولانا خضری استرآبادیاز استر آباد بود و اشعار در هزل وجد و تعریف اطعمه میگفت، این مطلع از اوست :←۴۴۸- مولانا مخفی رشتیاز شهر رشت گیلانست و در خدمت امیرسلطان محمد که در بعضی اوقات سلطنت بعضی از شهرهای گیلان تعلق باو داشت بسر می برد. و در شعر طبعش موافق است و چون در خطه مذکور دختران بند تنبان ابریشمین بافته و در پی مشتری بهر بازار شتافته در معرض بیع در میآورند بنابراین مولانای مذکور در این باب قطعه ای گفته :←۴۴۹- مولانا عشرتی قلندرمولدش معلوم نشد در صحافی اندک وقوفی دارد و در علم ادوار او را خبرهاست، این مطلع از اوست :←۴۵۰- مولانا حزمی اصفهانیخواهر زاده ی مولانا نیکی است به گیلان رفت و شهر آشوبی جهت آنجا مذمت مردم آنجا گفت او را به امر بدی متهم ساختند، زبانش بریدند اما این جایزه او را برای اشعار دیگرش می بایست نه جهت هجو مردم گیلان . این مطلع از اوست :←۴۵۱- مولانا وصفی هرویاز کهنه شاعران آنجاست این مطلع از اوست :←۴۵۲- فردی تبریزیاز شعرای آندیار است و همین تخلص دارد این مطلع از اوست :←۴۵۳- مولانا نازکی استرآبادیاز اولاد حافظ سعد است، مردی عاشق پیشه و دلریش و در سلوک درویش است، اما بشعر خود بسیار اعتقاد دارد این مطلع از اوست :←۴۵۴- مولانا حریفی نهاوندیاز مردم نهاوند است در اوایل جوانی در خدمت اتراک می بود بعد از جوانی شاعر شد این مطلع از اوست:←۴۵۵- روحی ساوجیشاعر است و تاجر این مطلع از اوست :←۴۵۶- مشربی نیشابوریدایم اوقات خود با نحو و جر صرف میکرد این مطلع مشهور از اوست :←۴۵۷- عهدی قزوینیمیر مراد نام دارد و از طبقه بوکائیه قزوین است این مقطع زاده ی طبع اوست :←۴۵۸- مولانا آزاد یزدیآزاد وار میگردد و گاهی شعری میگوید این مطلع از اوست :←۴۵۹- واهبی استر آبادیدر شهر شیروان به استیفای شماخی اوقات میگذراند این اشعار زاده ی طبع اوست:←۴۶۰- مولانا مؤمنی استر آبادیاز جمله طالبعلمان آن ولایت است و گاهی شعری نیز از او سر میزند این مطلع از اوست :←۴۶۱- مولانا زینیسیاهی خود آرای و معترض بود و مردم را اهاجی رکیک میکرد و دیگران هم او را در آن رنگ ستایش میکردند از جمله هجوی که حافظ سعد چرکن برای او گفته و صوتی بسته مشهور است و دیگر اشعار او بسیار است اما آنچه بکار آید غیر از این مطلع نیست :←